يثبت عود الورد بخير

خَلـِّيت اليسمينة للغير 

وحضيت الورد باشواكه

تعلمت من اجراحه صغير 

وكبرت حصلت فاشراكه

ما ندمتش كي نشات الولفة 

بالكشي كتبتنا تصفى

تزرق شمس علينا وتدفى 

وتتلون دنيتنا وتزيان

وما نندم على عود اليسمينة 

ويثبت عود الورد بخير

Ne t'évade pas

---------
Ne t'évade pas,
Comme la pluie tu me manqueras
Ne t'évade pas,
L'océan des rimes à toi, s'agitera
Ne t'évade pas
Sois une nuée pluvieuse
Tu es l'ode, le kalam et la prose
La strophe du poème me brime
Et un je ne sais quoi dans le poème m'opprime
Et j'erre dans ton étendue sans rencard
J'y vois la lettre "dhad" prés du "dhad"
Le point du dhad je le vois de plus en plus noir
Leur silhouette telle des pyramides jumelles surgit
Dans la forme dans le fond versus accomplis
Je tente de m'y approcher
Mes étalons tentent de suivre leurs attraits
Alors qu'au fond du cœur leur domicile y est
Mes mains tentent de dissiper leur crainte
Mes yeux se hasardent à les voir de prés 
Mais je m'aperçois que ce qui était prés s'éloigne
Et je sens venir de toi le vent de la passion
Entre tourmente et émotion
Parti les jours de patience,  et les ancrages perdus
Je m'éloigne du vers du poème d'un vers
Comme s'est éloigné le croissant du sacrifice de celui de la rupture
Et je m'élève là haut plus haut
Tentant d'apprivoiser ce qu'a tissé la passion
Je découvre ta stature
Je vois ta belle gravure
Tes cils dans le poème, lances
Et mon cœur frêles épis de blé
Si d'espoir remplis, à toi se sont inclinées
Ne t'évade pas
----

Traduction libre à partir du poème " لا تغَيّبي" de Mohamed Ghazel Kthiri

Malta el hanina sbiha we banina

 

المالطية ،كانو جزء من ذاكرة البلاد وتاريخها من القرون الغابرة كيفهم كيف برشة أقلـّيات اللي لقاو بلاصتهم في بلادنا، عندهم صنايع معروفين بيها، البعض منهم طواحنية في بعض الجهات و اللي خلطنا عليهم في صغرنا كانوا كرارسية لانهم مولوعين بالخيل يعرفوا يسوسوهم ويدبوهم ويربيوهم. المالطية تخلطو مع امالي البلاد برغم اللي قعدو على دينهم و كانو جزء من فسيفساء التنوع اللي كانت عليها تونس من الزمان القديم و لا ثمة وقتها لا حكاية التسامح و لا غناية تناحر الديانات ، الأمور بطبيعتها. فقدان تونس لها الأقليات خسارة كبيرة لأنها حلت الباب للتنميط متاع المجتمع و عدم قبول الآخر و الاختلاف.
الحاصل موش هذا موضوع كلامي ياما حديث يجبد حديث. كنت نحوس في المواقع و المدونات الغير التونسية فاكتشفت المدونات المالطية حقيقة اكتشاف ممتع، حبيت تتقاسمو معايا ها اللغة اللي فيها برشة من لوغتنا الدارجة عن طريق ترجمة لقصيد متاع بودلار، و باش نسهل على القراء الترجمة المالطية كتبتها بالحروف العربية نتمنى تعجبكم.

Iskru!

Enivrez-Vous

Enivrez-Vous

Il faut être toujours ivre.

Tout est là:

C’est l'unique question.

Pour ne pas sentir

L’horrible fardeau du Temps

qui brise vos épaules

Et vous penche vers la terre,

Il faut vous enivrer sans trêve.

Mais de quoi?

De vin, de poésie, ou de vertu, à votre guise.

Mais enivrez-vous.

Et si quelquefois,

Sur les marches d'un palais,

Sur l'herbe verte d'un fossé,

Dans la solitude morne de votre chambre,

Vous vous réveillez,

L’ivresse déjà diminuée ou disparue,

Demandez au vent,

À la vague,

À l'étoile,

À l'oiseau,

À l'horloge,

À tout ce qui fuit,

À tout ce qui gémit,

À tout ce qui roule,

À tout ce qui chante,

À tout ce qui parle,

Demandez quelle heure il est ;

Et le vent,

La vague,

L’étoile,

L’oiseau,

l'horloge,

Vous répondront :

"Il est l'heure de s’enivrer !

Pour n'être pas les esclaves martyrisés du Temps,

Enivrez-vous ;

Enivrez-vous sans cesse !

De vin, de poésie ou de vertu, à votre guise."

Charles Baudelaire

* * * * * * * * * *

Iskru!

Iskru!

Jeħtieġ li nkunu dejjem sakrana!

Dan kollox:

dan hu l-uniku kmandament!

Biex ma tħossux

it-toqla waħxija tal-Ħin

tbenġlilkom spallejkom

u tidħankom dqiq ma' l-art,

tridu tiddamdmu bla heda.

Imma xurbana biex?

Bl-inbid, bil-poeżija, jew bil-virtù, biex tridu.

Imbasta tiskru.

U jekk,

- fuq it-turġien ta' xi palazz

fuq il-ħaxix ħadrani ta' xi ħandaq

fis-solitudni miżerabbli ta' kamritkom -

qatt xi darba tistenbħu,

inqas fis-sakra jew inkella f'sensikom,

staqsu waħda lir-riħ,

lill-mewġa,

lill-kewkba,

lill-għasfur,

lill-arloġġ,

lil kull ma jbewweġ,

lil kull ma jwaħwaħ,

lil kull ma jitkagħweġ,

lil kull ma jgħanni,

lil kull ma jpaċpaċ:

x'ħin huwa;

u r-riħ,

il-mewġa,

il-kewkba,

l-għasfur,

l-arloġġ,

iwiġbukom:

"Din hija sigħet is-sakra!

Biex ma tkunux ilsiera mmartirizzati tal-Ħin,

iskru;

iskru fuq li tiskru!

Bl-inbid, bil-poeżija, jew bil-virtù, biex tridu!"

Kevin Saliba

إسكرو
إسكرو
يحتاج لي نكونو دايم سكرانا
دان كلـّش
دان الونيكو كومندمان
باش ما تحسش
التقلة وحشية تاع لحين
تبنقللكم سباليكم
و تدحنكم دقيق مع لارض
تريدو تدمدمو بلا هدا
إمـّا شربنا باش؟
بالنبيد بالبويزية بالفرتو باش تريدو
امباسطة تسكرو
و إيـاك
فوق الترجان (م)تاع شي بالاص
فوق الحشيش خضراني (م)تاع شي خندق
في الصوليتودني ميزيرابلي (م)تاع كامرتكم
قات شي دربة تستنبهو
ينقص في السكرة أو ينقللة ف سكرتكم
استاقصو وخدة للريح
للموجة
للكوكبة
للعصفور
للأرلوج
للكل ما يبوّج
للكل ما يوحوح
للكل ما يتعوج
للكل مل يغنـّي
للكل ما يبشبش
(آ)ش حين هو
والريح
الموجة
الكوكبة
العصفور
الأرلوج
يجاوبوكم:
دين هي ساعة السكرة!"
باش ما تكونوش السيرة مارتيريزاتي(م)تاع الحين
إسكرو
إسكرو فوق اللي تسكرو
بل انبيد، بالبويزية، وبالفرتو، باش تريدو !"المصدر: هنا

من الأرشيف. ضجر: وين يجي، خارج الدنيا

الدنيا هاذي سبيطار، كل مريض فيها مسكون برغبة تبديل سريره. واحد يحب يتوجع قدّام السخان، و لاخر ماشي في باله اللي ينجم يبرى قدّام الشباك.
يظهر لي اللي نبدا ديمة أحسن في البقعة اللي ما نيش موجود فيها، و هالمسألة متاع التنقيل، ما نفكش من المناقشة فيها مع روحي.

أحكيلي يا روحي، يا عقاب روح باردة مثلجة، آش رايك كان تسكن في لشبونة؟ ممكن ياسر تبدا دافية و تتنعوش فيها كي الزرزومية. هالبلاد جات على شافة الماء؛ و يقولو اللي هي مبنية بالرخام و أهلها من حقدهم للخضار، قلعو الشجر. هاو منظر على ذوقك، بكله ضوء و معدن، و السايل باش يعكسهم كي المرايا!
روحي ما تجاوبنيش.

بما أنك تحب الراحة، مع فرجة الحركة، تحبش تسكن في هولاندة، هالارض المباركة؟ بالكشي تتفرهد في هالبر اللي كنت ديمة تعشق تصاوره في المتاحف.
آش قولك في روتردام، ماك تحب غابات صواري الشقوفات المرسية عند سيسان الديار.
روحي تقعد بكـّوشة

ربما تتبسملك بتافيا أكثر، و نلقاو فيها نكهة أوروبا متزوجة بالجمال الاستوائي؟
حتى كلمة. زعمة روحي ماتت؟

للدرجة هاذي جمدت و ماعاد يعجبك كان العذاب اللي انت فيه؟
إذا كان هكـّا ، خلـِّي نهربو للبلدان اللي هي و الموت كيف كيف.
–راني نشد في كلمتي، مسكينة يا روحي!
نلمو دبشنا و نقصدو طورنيو. و الا حتى أبعد، لطرف البالطيك؛ زيد أبعد أكثر من الحياة، كان ممكن؛ نستقرو في القطب.
غادي الشمس ما تكهب عل الارض كان مايلة، و زيد تبديل الوقت ثقيل بين الضوء و الليل، ينحي لذة التنويع و يزيد في الكبي، هذاكة نصف العدم… غادي، أنجموا ناخذو حمّامات دحمس طويلة، و باش نتفرهدو، تبعثلنا فجريات السمية ساعة ساعة، حمالي ورودها، كاينها مرايا من نيران شماريخ جهنم.

عند لاخر اترشقت روحي و بكل رصانة صاحت: ” وين يجي! وين يجي! باسطة لبرة من ها لدنيا.

ترجمة عن شارل بودلير

Années rondes ou carrées...

Par: Zouzi-Chebbi Mohamed Hassen

Années rondes ou carrées quelle importance

Amarrés aux profondes racines des baobabs

Rappelez les lointaines années de l'enfance

Que les arabes en arabe nomment "chabab"

S'estompent englouties par d'épaisses brumes

Echos ténus suspendus au bord de la mémoire

Bleus de l'aube laiteuse les ors pâles du soir

L'âcre fumée de bois odorant qui les parfume

Signes précurseurs annonceurs de la mélancolie

Compagne habituelle de l'hiver sombre et acéré

Aux rives féeriques de la plus charmante folie

De l'esprit éveillé fusent des sources vives libérées

Et puisqu'il faut ouvrir aux bagatelles rituelles

Je t'offre ce soir à minuit toute l' année nouvelle

Pour prendre pied ferme en ton rêve souterrain

Où règne en paix l'unique loi de l'Amour souverain

Tournez manège

Des nuits durant, sans clair de lune,

Mes vigies t’observent
Du Nadir à la ligne d’horizon
Mon esprit s’embrume
De vagues réminiscences
De bouts d’images des frames se suivent,
S’enchainent, se fondent et se superposent.
Fusions et effervescences,
Irruptions rutilantes,
Senteurs musquées,
Pommettes grenadines,
Tes à bout portants noires amandines.
Tes randonnées nocturnes et citadines
Tes apparitions claires obscures.
Frames contre frames,
Images sur images
Champs contre champs.
Je te serre tu prends le large
je cadre,
Action :
Tournez manège.

Le conditionnel des variétés

Léo Ferré

Je ne suis qu’un artiste de Variétés et ne peux rien dire qui ne puisse être dit "de variétés", car on pourrait me reprocher de parler de choses qui ne me regardent pas.
Comme si je vous disais qu’un premier ministre britannique ou bien papou ou bien d’ailleurs pouvait être déclaré incompétent
Comme si je vous disais qu’un ministre de l’Intérieur d’une République lointaine ou plus présente pouvait être une canaille
Comme si je vous disais que les cadences chez Renault sont exténuantes
Comme si je vous disais que les cadences exténuent les ouvriers, jamais les présidents
Comme si je vous disais que l’humiliation devrait pourtant s’arrêter devant ces femmes des industries chimiques avec leurs doigts bouffés aux acides et leurs poumons en rade
Comme si je vous disais qu’à Tourcoing et plus généralement dans le textile, en ce moment, ça licencie facile
Comme si je vous disais qu’il pourrait peut-être exister un prisonnier politique qu’on aurait jugé pour la forme
Comme si je vous disais que je pourrais suivre dans la rue ce procureur qui regarde avec l’eau dans la bouche le ventre d’une enfant mineure
Comme si je vous disais que ce procureur pourrait être celui qui aurait pu requérir contre ce prisonnier politique qu’on aurait jugé pour la forme.
Comme si je vous disais qu’un intellectuel peut descendre dans la rue et vendre le journal
Comme si je vous disais que ce journal est un journal qu’on aurait pu interdire
Comme si je vous disais que le pays qui s’en prend à la liberté de la presse est un pays au bord du gouffre
Comme si je vous disais que ce journal qui aurait pu être interdit par ce pays au bord du gouffre pourrait peut-être s’appeler La Cause du Peuple
Comme si je vous disais que le gouvernement intéressé par ce genre de presse d’opposition pourrait sans doute s’imaginer qu’il n’y a ni cause ni peuple
Comme si je vous disais que dans le cas bien improbable où l’on interdirait le journal La Cause du Peuple, il faudrait l’acheter et le lire
Comme si je vous disais qu’il faudrait alors en parler à vos amis
Comme si je vous disais que les amis de vos amis peuvent faire des millions d’amis
Comme si je vous disais d’aller tous ensemble faire la révolution
Comme si je vous disais que la révolution c’est peut-être une variété de la politique
Et je ne vous dis rien qui ne puisse être dit de "variétés", moi qui ne suis qu’un artiste de Variétés

Mon Rêve

Par Mamia

Je cherche un jardin
pour mes feuilles jaunies
pour mes fleurs fanées
pour mon coeur qui se plaint.
Je cherche...
une oasis d'ombre
contre tous les mirages
qui me bouffent le courage
et me laissent âme sombre.
Je cherche...
un havre de paix
pour mon coeur déchiré
mon navire sans mât
mon bateau naufragé.
Je cherche...
un temple de prière
pour ce coeur flétri
pour cet être irréel
tout vidé de matière.
Je cherche mon rêve
dans tes bras, dans ton coeur
Je cherche à rêver
de tes mains tenant mon coeur
Je cherche ton rêve
pour pouvoir
rêver mon rêve :
Te déclarer la guerre
Ne te laisser aucune trêve.

هبت نسايم طيفها

1

هبت نسايم طيفها

في فجر من فورار

و العود مني و من يابس الزيتون اخضار

تڨشع ضباب اليأس

من بعد همس الهمس

كما طير شور مايح ڨدا الاوكار

ناسي هموم رحيل ليه دهور

واتاه ريح رفيڨ

رافع رڨيڨ جوانحه

فوڨ السحاب الفوڨ

مالي فراغ جوارحه

عطف و حنان و شوڨ

مهما السفر يطوال

و مهما العناء شڨّاه

صرفڨ صفڨ بجناح

شرڨع صدى بالصوت

"سكب سال دمع الميام حدايف

و عڨلي مرايف

و نالليل ما نرڨده نا مالزنايف"

2

نا مهجتي ماحت ردايد زولها

ناشد على مرسولها

و الڨلب كامي ما ڨدر يڨولها

كلمات في معنتها

شاعر فصيح نصح في سدوتها

و رغم العڨل رجيح

و الشّـَعر مني ابياض

و الشِّعر لي احلى بعد أن راض

تلعثمت ما اتكلمت

و ضاعت الكلمات بالمڨصود

"سكب سال دمع الميام حدايف

و عڨلي مرايف

و نالليل ما نرڨده مالزنايف"

2

جتني نسايم طيفها

ردت ربيع أيام ليها زمان

عاڨر نست الحمل و المولود

شاحب ما اتعودت بالخصب

هزع ڨدها يزيان

و الغصن منها فرّع

نوارها تكاميم في الأخمال

ڨلموز في زند الوليفة فتَّح

و تْبسّمَتْ كي الفجر

مالبِعد بان بريڨ

خلف محاور وسم في الاعلاڨ

و تـْكَلّـمتْ بالبشر

إسْتَبْشِرْت منها بغيث

أول بدو رشراش في الامزان

كتِّيت بالآهات

و طوالعي هزيتها بتبيان:

"سكب سال دمع الميام حدايف

و عڨلي مرايف

و نالليل ما نرڨده مالزنايف"

يالبية دمرتلنا حياتنا

يالبية، تحيرت وحِرت

عشَّاقك غابوا من مدة

لا سألت عليهم لا نشدت

قلبك ياخي نسى المودة ؟

***

يالبية ماهو جاوبني

وخبَّرني عليهم ما صار

صبايا و عزّاب صغار

و الاَّ اللي غلبوا الأيام

لايحبوا يتنعتوا بالكبر

مهما شعرهم صاف أبياض

كي اللِّي لا يعرف ركعة

كي اللي يقوم بفرضُه حاضر

و اللي ما تنبزهم صفراء

كي تهبط في مجلس زاهي

والاّ سبولة بنت دوالي

تترنح في جبة خمري

والا مرود من قمرايا

مصللي عليه الربي عقيبة….

***

يا المحروسة ردي خبر

شبيك ذبلتي؟

ونيرانك خمدت و ذوات

ونظراتك شعلتها طفات؟

ويني مخاليل الليل

وسهرات الدَّاج وسُمَّارُه

بعد المسرح يحلى سهرهم

ويني الأشعار المجنونة

وأصحاب الألوان المحتجَّة

وين ترنيمات العشق الكاوي

ونظرات الحب المسروقة

بين طواول البولوط

وقهوة الزنج المدعوكة

هذا الكل هز رحيله مع الصغر الغالي اتنسى

و ما قعدت كان التصويرة مذبالة وصفراء على حيط

صرنا كي اولاد الهجالة

يالبية احكي بهمومك

قوللنا اشنوة اللي بيك